Bilim adamları Trabzonspor’un 40 bin kişilik stadyumunun bulunduğu dolgu alanın yer yer çöktüğünü belgeleriyle açıkladı.
Çalışmada özellikle Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Kopernik programı kapsamında uzaya gönderdiği Sentinel-1 uydusundan alınan veriler kullanıldı. 3 yılı aşkın süre boyunca ortalama 12 günde bir, milimetrik hassasiyetteki veriler toplandı.
Çalışma sonunda yazılan makale, “Bu tür sıra dışı ve çok pahalı yapılarda insan hayatını korumak için yüzey deformasyonlarını izlemek çok önemlidir” ifadesiyle başlıyor.
BİR TARAF ÇÖKÜYOR, BİR TARAF YÜKSELİYOR
Avrupa Uzay Ajansı’na ait uydudan alınan verilerden stadyumun bulunduğu bölgede yoğun çökme ve yükselme olduğu, bazı alanların yılda 9.7 milimetre çöktüğü; bazı alanların ise yılda 3.9 milimetreye kadar yükseldiği tespit edildi.
Çok yakın mesafelerde bile oldukça değişken farklı deformasyon oranları tespit edildi. Bu deformasyonlardan en yüksek çökme oranlarından biri stadyumun batısında görüldü.
Bariz zemin çatlaklarından dolayı deformasyonların çoğunlukla çökme şeklinde dikey yönde meydana geldiği anlaşıldı.
Ancak çok yakın mesafedeki farklı çökme oranları ve zemin çatlakları birlikte düşünüldüğünde alan üzerinde hem yatay hem de dikey hareketlerin olabileceği değerlendirildi.
Çalışma, uydudan elde edilen bu sonuçların yerde yapılacak ölçümlerle pekiştirilmesiyle tamamlanacak.
STADYUMUN BATI TARAFINDAKİ ÇATLAKLAR: Stadyumun (a), (b), (c), batı tarafında belirgin zemin çatlakları tespit edildi.
“DOLGU KLASİK YÖNTEMLE GELİŞİGÜZEL YAPILDI”
Peki bu tespitler ne anlama geliyor. Konuyu en başından bu yana yakından takip eden Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin duayen öğretim üyelerinden emekli jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş anlattı.
Prof. Dr. Bektaş uluslararası makalenin ışığında şu tespit ve değerlendirmelerde bulundu:
2019 yılında KTÜ İnşaat Bölümünden Prof. Dr. Erol Şadoğlu birlikte spor tesisinin farklı oturmalardan dolayı deforme olduğunu ve az hasara uğradığını ortaya koymuştuk. Yeni makaledeki veriler 2016-2020 uydu verileri oturmaların devam ettiğini gösteriyor. Bu oturmalar ve deformasyon yapıları izlenmeli. Az hasar ve oturmaların devam edip etmediği kontrol edilmelidir.
Akyazı dolgusu zemin iyileştirilmesi yapılmadan klasik yöntemle gelişigüzel doldurulduğundan taşıma kapasitesi düşüktür.
Bu nedenle farklı oturmaları en aza indirmek amacıyla tesis kazıklar ve radye temel üzerinde taşıtılmaya çalışılmıştır.
4 bin 500 fore kazığa rağmen yapıda deformasyon varsa, demek ki fore kazıklar yeterince çalışmadı veya etkili olmadı demektir.
Beklenenden daha fazla farklı oturmaya tahammül edemeyen yapı yatay, düşey yer değiştirme ve dönme hareketlerine bağlı olarak kırılma deformasyonu göstermeye başlamıştır.
“TESİS SAAT YÖNÜNDE DÖNÜYOR”
Tesisin bir bütün olarak saat yelkovanı yönünde dönme deformasyonuna uğradığını söylemek mümkündür.
Jeolojik, inşaat ve uydu ölçüm bilgilerine göre aynı dolgu üzerinde yapılması planlanan Şehir Hastanesinin geleceği spor tesisinin akıbeti ile örtüşmektedir.
Zeminin homojen bir biçimde yani düzgün oturması tolere edilebilir ancak heterojen yani yer yer farklılık gösteren çökme ve yükselmeler yapının deforme olmasına neden oluyor.
“STADYUM DEFORME OLUYOR”
İster uydudan ölçüm, ister yerden ölçüm, hangisi olursa olsun değişmeyen bir sonuç var: Stadyum deforme oluyor.
Stadyumun, binanın içine girdiğiniz zaman, duvarlarda, yerlerde açılmalar çatlaklar var. Bunları gördük tespit ettik. Bu çatlakları müteahhidin sıvayla kapatmaya çalıştığını da biliyoruz.





















